รังผึ้งมิ้มในสวน

0ช่วงนี้ในสวนผลไม้ของชาวลับแล ยังไม่มีผลไม้อะไรออกสู่ตลาด มีที่แทงช่อดอกก็คือ ทุเรียนบางต้นเริ่มเห็นช่อดอก มะยงชิด มะปรางหวาน มะม่วง มะไฟ ชาวสวนก็ต้องคอยดูแลช่อดอกของแต่ละชนิดเป็นอย่างดี

รังผึ้งมิ้มบนต้นทุเรียน

0สำหรับต้นไม้ที่มีลักษณะทรงพุ่มหนาและอยู่ไม่สูงมากนัก ก็จะมีแมลงธรรมชาติมาอาศัยอยู่มากมาย มีทั้งมีพิษ และมีประโยชน์ต่อต้นไม้ในขณะมีช่อดอก เช่น ผึ้งมิ้ม ต่อหัวเสือ ต่อนอนวัน แตนบัว แตนเบียน เป็นต้น

รังต่อนอนวันบนต้นลองกอง                                        รังต่อหัวเสือบนต้นมะยงชิด

0สำหรับผึ้งมิ้มปีนี้ถือว่ามีมาอาศัยมากเป็นพิเศษ รังที่ค่อนข้างใหญ่และที่ใกล้กับการสัญจรของคนสวน ชาวสวนก็จะจัดการตีผึ้ง เอาน้ำหวานและรังมาประกอบอาหาร วิธีการตีผึ้งก็จะใช้รมควันให้ฝูงผึ้งหดรวมตัวกัน แล้วก็ปัดให้ตัวร่วงออกจากรัง ขณะที่กำลังเมาควันก็จะทำการตัดเอารวงผึ้งที่มีน้ำหวานและรังมาประกอบอาหาร ส่วนตัวผึ้งก็จะบินวนอยู่สักครู่ก็จะรวมตัวกันเกาะกับกิ่งไม้ แล้วก็จะย้ายถิ่นออกจากที่เดิมไป

รังแตนบัวบนต้นชมพู่

0วันนี้คนงานขึ้นไปทำแนวกันไฟป่า ก็พบรังผึ้งมิ้ม ก็จัดการตีเอาน้ำหวานและรังมาประกอบอาหาร ซึ่งเป็นวิถีชีวิตของชาวสวน บางคนตีไม่เก่งก็จะจุดคบไฟเผาผึ้งทั้งรัง วิธีนี้จะทำให้ตัวผึ้งตายเกือบหมด แต่การตีของคนสวนใช้วิธีรมควัน ไม่ทำอันตรายต่อตัวผึ้ง ซึ่งพวกเขาทำกันมาเป็นวิถึชีวิต ช่วงที่ดอกผลไม้ออกใหม่ ๆ เขาจะไม่กวนผึ้ง หรือที่ตีเอารังก็จะไม่ทำทุกรังในสวน ปล่อยไว้บ้างเพื่อให้ผสมเกสร

รังผึ้งมิ้ม รังนี้ได้จากต้นมะไฟ

0ผมเป็นคนที่ไม่สนใจเรื่องของน้ำผึ้งอยู่แล้ว ก็เลยไม่ส่งเสริมให้ทำแต่ก็ไม่ขัดข้องถ้าเขาจะนำไปเป็นอาหารไม่ใช่เอาไปขาย  เพราะถ้าพบรังใหญ่คนสวนไม่ตีก็มีคนอื่นเข้ามาแอบตีจนได้ เพราะนิสัยชองผึ้งมิ้มจะออกบินวนรอบรัง เกือบทุกวัน ทำให้คนสังเกตได้ว่าต้นไม้ตนนี้มีรังผึ้งมิ้มอยู่ พวกที่หาน้ำผึ้งป่าก็จะแอบเข้ามาตีเอารังใหญ่ ๆ ไป

ส่วนของคอนที่มีน้ำหวานหรือน้ำผึ้ง

แมลงมีพิษ ที่ชาวสวนต้องระวัง

♣มีคำกล่าวว่า สวนใดมีแมลงหลากหลายสายพันธุ์ สวนนั้นจะปลอดจากสารพิษ ก็เป็นจริงดังคำกล่าวครับ แต่การที่ไม่มีแมลงที่เป็นศัตรูของพืชก็จะเป็นการดีมาก ยังมีแมลงอีกกลุ่มหนึ่งจะเรียกว่าเป็นแมลงไม่เป็นศัตรูของพืช และยังช่วยผสมเกสรต้นไม้ด้วย แต่ก็ไม่เป็นมิตรกับคนสวนเท่าใดนัก ขอแนะนำแมลงอย่างแรกที่อาศัยอยู่ในสวนประจำ และอยู่บนต้นทุเรียนเสียด้วยนั่นคือ ผึ้งมิ้ม จัดเป็นผึ้งที่มีตัวขนาดเล็ก มีรังขนาดเล็ก ลักษณะรวงเป็นครึ่งวงกลมมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณไม่เกิน 30 ซม. สร้างรังอยู่ติดกับกิ่งไม้ ซึ่งมีทรงต้นไม่สูงมากนัก ลักษณะนิสัยไม่ค่อยดุร้าย ชาวสวนจะสังเกตว่าถ้าสร้างรังขวางตะวันมักจะดุ แต่ถ้าไม่ขวางตะวันไม่ค่อยดุร้าย ก็เป็นความเชื่อของชาวบ้าน แต่รังนี้อยู่กับสวนมานานแล้วไม่ดุร้ายครับ ตัดหญ้าเข้าไปใกล้ ๆ ได้

 

ผึ้งมิ้ม

♣ต่อนอนวัน เป็นตัวต่อที่มีตัวสีเหลืองอมน้ำตาล ส่วนมากจะออกหากินในเวลากลางคืนที่มีแสงไฟ ถ้าเป็นกลางวันมักจะไม่ค่อยดุร้าย แต่ถ้าถูกรบกวนก็จะออกมาไล่ต่อยในตอนกลางวันได้เหมือนกัน ที่สวนพบบนต้นลองกอง ตอนเก็บผลลองกองเป็นช่วงฤดูฝน มีฝนตกพรำ ๆ ไม่ทันสังเกตเลยไปโดนต้นที่มีรังอยู่ ตัวต่อออกมานอกรังเต็มไปหมด โชคดีที่ไม่ถูกไล่

ตัวต่อและรังต่อนอนวัน

♣ต่อหัวเสือ  ตัวโตกว่าผึ้ง และโตกว่าต่อนอนวัน มีนิสัยดุร้าย ลักษณะตัวจะมีสีเหลืองสลับดำ รังต่อหัวเสือจะมีลักษณะคล้ายรังต่อนอนวัน แต่จะเปิดปากรูกว้างกว่า (สังเกตด้วยตัวเอง) ที่สวนทำรังอยู่บนต้นมะยงชิด ดุร้ายมากเข้าใกล้ได้ไม่เกินรัศมี 5 เมตร จะบินไล่ทันที ตอนนี้รอกำจัดอยู่

รังต่อหัวเสือ ตัวอยู่ในรังดุมาก....

♣แตนบัว หรือแตนฝักบัว ลักษณะคล้ายตัวผึ้ง แตนบัว หรือแตนฝักบัวลักษณะของรังสร้างรังคล้ายกับฝักบัวคว่ำ รังจะยึดติดกับกิ่งไม้ หรือก้านใบไม้ ด้านล่างของรังเหมือนฝักบัวจะมีรูสำหรับเป็นที่อยู่ของตัวอ่อน และเป็นที่อาศัยของตัวแตนแม่ไข่ นิสัยดุร้ายถ้าชาวสวนไม่สังเกตไปถูกต้นไม้ที่มีแตนอาศัยอยู่ก็จะถูกไล่ต่อย ผมโดนจนชินแล้วครับ รังนี้อยู่บนต้นลองกอง เอามีดไปเคาะรังปลวกที่ขึ้นต้นลองกอง ปรากฏว่าแตนไล่ต่อยโดนเข้าไป 2 แม่เจ็บเอาการเลยละครับ

♣แมลงนอกจากจะมีประโยชน์ในการผสมเกสร ตัวอ่อนของแมลงที่นำมาเสนอทั้งหมดสำหรับชาวสวน ชาวป่าสามารถนำมาประกอบอาหารได้   แต่ทางตรงข้ามก็จะมีอันตรายต่อร่างกายถ้าถูกต่อย ต้องระมัดระวังครับถ้าคิดจะเป็นชาวสวน โดนแมลงเหล่านี้ต่อยถือว่าเป็นภูมิต้านทานให้แก่ร่างกายครับ แต่โดนต่อยบ่อย ๆ ก็ไม่ดีนะครับ เกิดแพ้หรือโดนต่อยหลายแม่มีสิทธิ์นอนโรงพยาบาลได้เหมือนกัน